Vitaminler


Kalsiyum Nedir, Nasıl Kullanılır?

Kalsiyum Nedir?

Kimyasal yapısı 17. yüzyıla kadar anlaşılmamış olmasına rağmen, kalsiyum minerali binlerce yıldır biliniyordu. Bir yapı malzemesi olarak kalsiyum, heykeller için sıva olarak MÖ 7000 yıllarında dahi kullanılmaktaydı. İlk kez yapılan MÖ 2500 tarihli kireç fırınları Mezopotamya'da Khafajah'da bulunmuştur. Aynı zamanda, Büyük Giza Piramidi'nde de kalsiyum kireç olarak kullanılıyordu; bu malzeme daha sonra Tutankhamun mezarının sıvası için de kullanılmıştır. Günümüz İtalya'sındaki bölgede, iklimi Mısır'dan daha sıcak olan antik Roma’da, bunun yerine kireçtaşı (CaCO3) ile yapılan kireç harçlarını kullanmıştır. Vitruvius, kirecin orijinal kireçtaşından daha hafif olduğunu ve bunun suyun kaynatılması ile oluşabildiğini ifade etmiştir. 1755'te Joseph Black, bunun karbondioksit kaybına bağlı olarak meydana gelen bir durum olduğunu keşfetmiştir.

Kalsiyum simgesi Ca ve atom numarası 20 olan kimyasal bir elementtir. Alkali bir metal olan kalsiyum, havaya maruz kaldığında oksit-nitrit oluşturan reaktif bir metaldir. Demir ve alüminyumdan sonra yeryüzündeki en yaygın beş element arasında üçüncü sıradadır. Dünyada en fazla bulunan kalsiyum bileşiği, kalsiyum karbonattır ve kalkerlerde bulunmaktadır. Alçı, anhidrit, florit ve apatit de kalsiyum kaynağıdır. Adı, kalker kireçtaşından türetilen Latince “Calx” kelimesinden türemiştir. Kalsiyum insan vücudunda kemiklerde ve dişlerde bulunan bir mineraldir.

Kalsiyum kaynağı besinlerin neler olduğunu detaylı bir şekilde öğrenmek için “Kalsiyum İçeren Nesinler Nelerdir?” yazısını okuyabilirsiniz.

Kalsiyum Faydaları

Kalsiyum yararları hakkında Türk Gıda Kodeksi Beslenme ve Sağlık Beyanları Yönetmeliği kapsamında aşağıdaki şekilde açıklama olması sebebi ile kalsiyumun faydaları şu şekilde listelenmektedir (1);

Kalsiyum

“Kalsiyum normal enerji oluşum metabolizmasına katkıda bulunur.”

Gıdadaki kalsiyum miktarının Ek-1’de yer alan vitamin ve/veya mineraller ile ilgili en az “kaynak” beyanı için geçerli olan koşulu karşılaması gerekir.

Enerji oluşum metabolizması

Kalsiyum

“Kalsiyum normal kas fonksiyonuna katkıda bulunur.”

Gıdadaki kalsiyum miktarının Ek-1’de yer alan vitamin ve/veya mineraller ile ilgili en az “kaynak” beyanı için geçerli olan koşulu karşılaması gerekir.

Kas fonksiyonu ve sinir iletimi

Kalsiyum

“Kalsiyum sindirim enzimlerinin normal fonksiyonuna katkıda bulunur.”

Gıdadaki kalsiyum miktarının Ek-1’de yer alan vitamin ve/veya mineraller ile ilgili en az “kaynak” beyanı için geçerli olan koşulu karşılaması gerekir.

Sindirim enzimlerinin fonksiyonu

Kalsiyum

“Kalsiyumun hücre bölünmesinde ve özelleşmesi sürecinde görevi vardır.”

Gıdadaki kalsiyum miktarının Ek-1’de yer alan vitamin ve/veya mineraller ile ilgili en az “kaynak” beyanı için geçerli olan koşulu karşılaması gerekir.

Hücre bölünmesi ve farklılaşmasının düzenlenmesi

Kalsiyum

“Kalsiyum normal kemiklerin  korunması için gereklidir.”

Gıdadaki kalsiyum miktarının Ek-1’de yer alan vitamin ve/veya mineraller ile ilgili en az “kaynak” beyanı için geçerli olan koşulu karşılaması gerekir.

Normal kemik ve dişlerin korunması

 

Kalsiyum

“Kalsiyum normal dişlerin  korunması için gereklidir.”

Gıdadaki kalsiyum miktarının Ek-1’de yer alan vitamin ve/veya mineraller ile ilgili en az “kaynak” beyanı için geçerli olan koşulu karşılaması gerekir.

Normal kemik ve dişlerin korunması

 

 

Kalsiyum ilgili beyanın Ek-1’de yer alan açıklamasına göre aşağıdaki beslenme referans değerinde olduğunda yukarıdaki faydalardan bahsetmek mümkün olabilmektedir.

Kalsiyum Günlük Alım Miktarı

Besin öğesi

Beslenme referans değeri (1)

Kalsiyum (mg)

800

(1) Belirlenen besin öğesi referans değerleri dört yaş ve üzeri sağlıklı bireyler için geçerlidir.

 


Kalsiyum
Nasıl Kullanılır?

Birçok çeşit kalsiyum bileşiği gıdalarda kullanılmaktadır. Örneğin kalsiyum laktat, kalsiyum difosfat ve trikalsiyum fosfat ilavesiyle gıdalara kalsiyum ve fosfor takviye edilmektedir. Diş macununda parlatma maddesi olarak da kullanılır. Pişirme sırasında, kalsiyum monofosfat mayalama maddesi olarak kullanılır. Kalsiyum sülfit, kağıt yapımında ağartma maddesi olarak ve dezenfektan olarak, kauçukta takviye maddesi olarak kalsiyum silikat kullanılır. Kalsiyum asetat, kireçli rosin bileşenidir, sabun ve sentetik reçine yapmak için kullanılır. Kalsiyumun en yaygın kullanımı, oksijen ve sülfür için güçlü kimyasal afinitesi nedeniyle çelik üretimindedir.

 

Kalsiyum Nelerde Vardır?

Kalsiyum içeren besinler arasında süt ve süt ürünleri ilk sırada gelmektedir. Kalsiyum içeren yiyecekler arasında lahana, brokoli, narenciye meyveleri, maden suyu, balık ve soya da bulunabilmektedir.

Not: Herhangi bir sağlık sorununuz veya düzenli bir biçimde kullandığınız ilaç varsa, doktorunuza ya da konunun uzmanı bir kişiye danışarak tüketmeniz tavsiye edilir!

YÜKLENİYOR..